Dawny Kościół Łaski pełni dzisiaj funkcję katolickiego, parafialnego kościoła Podwyższenia Krzyża Swiętego. Wznoszony był od 22.04.1709 r. pod patronatem Antona hr. von Schaffgotsch i Mikołaja Ludwika hr. von Zinzendorf z Ochranowa. Kosciół uroczyście poświęcono 09.05.1718 r.
Jest to budowla założona na planie krzyża greckiego, wzorowana na kościele św. Katarzyny w Sztokholmie. Jedno z ramion jest dłuższe i pełni rolę prezbiterium z ołtarzem i chórem organowym. Dachy łamane, nad nawami sklepienia kolebkowe. Na skrzyżowaniu naw kopuła nakryta 8-bocznym, wysokim hełmem z dwoma prześwitami. Przy skrzyżowaniu ramion stoją dobudówki z klatkami schodowymi, zwieńczone oktogonalnymi wieżyczkami.
Elewacje akcentowane lizenami, na osi naw trójkątne tympanony, u dołu (na krótszych ramionach) 3 wejściach w małych kruchtach. Okna wysokie, zamknięte półkoliście.
Prowincjonalny rodowód fundatorów spowodował ograniczenia dekoracyjne i formalne w ukształtowaniu całej bryły kościoła. Stąd też ta realizacja może się jawić jako skromna, mieszczańska budowla. Na ścianie zewnętrznej kościoła, obok wejscia do zakrystii znajduje się epitafium pastora mgra Gottloba (Bogumiła) Adolpha, którego zabił piorun w dniu 01.08.1745 r. wygłaszającego właśnie niedzielne kazania. W sąsiedztwie kościoła stoi dwupoziomowa pastorówka na planie wydłużonego prostokąta (1709÷1711) o 11-osiowej elewacji frontowej i 4-osiowych elewacjach bocznych i dwukondygnacyjna dawna szkoła ewangelicka na rzucie 3-skrzydłowym i o 13-osiowej elewacji frontowej..
Kościół stoi w centrum dawnego cmentarza, na którym zachowało się 18 barokowych (1716÷1770) kaplic najzamożniejszych rodów jeleniogórskich z bogato zdobionymi frontonami, czesto z figurami wieńczącymi szczyty lub gzymsy, okazałe portale z płaskorzeźbami lub inskrypcjami oraz wspaniałe, kute kraty. Po wojnie częściowo zdewastowane.
dariuszfaranciszek°: wg  | |
25
